Dấu ấn riêng

Cái tên Hội An nổi tiếng trên thế giới không phải vì “phần xác” nhờ kiến trúc cổ, phong cảnh nên thơ, con người dễ mến... Cái làm nó tồn tại đến hôm nay chính nhờ cái “phần hồn” được lưu giữ trong cá tính Hội An: nếp nhà, lối sống, sự thân thiện thiên nhiên… Xây tiếp nền tảng văn hóa từ “cốt cách” cha ông trong từng mảng tường, góc phố, hàng cây, con sông, giếng nước… đó không phải là cá tính của vùng, miền đó sao?

Bạn đừng ngạc nhiên nếu bất chợt gặp một ngôi nhà cũ, một dãy phố xưa bên hàng cây cổ thụ lại đứng chung với nhiều ngôi nhà mới với kiến trúc tân thời. Dù cũ nhưng nó vẫn nổi bật, làm tâm điểm cho cả con đường. Trong khuôn viên dù bé nhỏ vẫn được chăm sóc hàng ngày: lá vẫn xanh, hoa vẫn thắm, nắng vẫn tươi bên mảng tường xuống sắc. Sự khác biệt đó chắc chắn là chủ nhà biết và có vài người biết. Họ chỉ mỉm cười - yên lặng như một cá tính riêng. Có thể là khiêm nhường hay sự “biết người - biết ta” của chủ nhân được thể hiện rõ nét.

Dấu thời gian mang kỷ niệm của một người, của một thời, hay cả đời người qua đường nét xa xưa… Hãy khoan ngộ nhận về điều kiện vật chất. Sự tồn tại của nó đến hôm nay đã minh chứng cho “cá tính” ngôi nhà: phải có ai thiết kế? chủ nhân sống ra sao? kiến trúc thời đó như thế nào?... Sự hiện diện của nó có làm đẹp thêm con đường, góc phố, có góp phần cho từng giai đoạn phát triển của phố thị hay không? Rất cần những căn nhà có “cá tính” như vậy.

Vậy cá tính trong kiến trúc không có nghĩa là “khác người” hay “chơi trội”, đó chỉ là sự thể hiện “cái tôi” một cách khéo léo, tế nhị đúng như tính cách chủ nhân. Làm sao xuất hiện ngày càng nhiều những ngôi nhà đẹp có cá tính, chứ không phải những khối kiến trúc “trái tính” với chung quanh. Đôi khi chỉ cần một chỗ đứng dù là bông hoa bé nhỏ cũng đủ sức mình làm lay động không gian.

Nhà tranh, mái lá vẫn được cho là ngôi nhà sinh thái, thân thiện với môi trường. Nó chỉ đẹp khi đứng chung với cánh đồng lúa, dưới tán cọ, rặng dừa, bên dòng nước hay trú chân trong khu du lịch nghỉ dưỡng đầy hoa. Nếu đứng riêng trong phố, người ta nghĩ đây là hàng quán hay chòi giữ đất. Dù chủ nhân nó đã chi cũng bộn tiền để lưu giữ ký ức tuổi thơ hay hoài niệm quá khứ chưa xa. Chi cho bằng một khoảng xanh đúng chỗ, một giàn hoa nho nhỏ xinh tươi cũng đã làm bật lên tính cách ngôi nhà.

Sự khác biệt với nhà chung quanh cũng cần phải hài hòa, đôi khi ta phải chấp nhận “sự đồng dạng” kiến trúc của những khu dân cư mới, nhưng “không đồng chất” bên trong những ngôi nhà. Chăm chút lại không gian, màu sắc, vật liệu… cho nội thất là có ngay sự khác biệt mang dấu ấn chủ nhân mà không cần phải tô vẽ mặt tiền.

Đã coi nơi ở là chốn an cư thì chính bạn phải là con chim chăm chỉ, cóp nhặt từng cọng cỏ để vun quén “cái tổ” của mình. Có những cái tổ chỉ thực sự hoàn thiện sau 10, 15 năm chung sống. Cái tổ ngày càng sạch, càng đẹp dù không còn mới, nhưng vẫn thích với chủ nhân vì mỗi ngày vẫn khám phá ra những góc đẹp, đôi khi đơn giản chỉ là những bóng nắng trên tường, hay một chậu cây trong nhà tắm. Đi xa là nhớ, là lo: không biết mấy cái cây không được tưới có chịu nổi ngày nắng hay không, nhớ cái bếp mấy ngày không đỏ lửa, mưa có tạt vào cái cửa sổ quên đóng hay không, lá có rơi nhiều… thì chắc chắn ngôi nhà đó đã là một phần của bạn, mang hơi thở của bạn thì không thể lẫn với người khác. Bạn chăm cho góc sống mình tốt là bạn đã lo cho mình cuộc sống bình an. Dù với điều kiện vật chất như thế nào vẫn sống được.