Có lẽ, kể cả những người Việt đã sống ở Nga lâu năm, chẳng mấy ai biết rằng trước thế kỷ thứ 18, người Nga đón năm mới vào đầu mùa thu. Đó là thời điểm các công việc đồng áng vất vả vừa kết thúc, thiên nhiên ban tặng con người một khoảng thời gian nồng nàn sự “chín”, hương trái cây đã lên men thành rượu và sắc màu rực rỡ hơn của những bông hoa đang nở hết mình…
|
Kiến trúc hôm nay sống động trong sự chuyển mùa của thời gian, và con người được trở về vớí tự nhiên, chính bởi những khoảng thiên nhiên lãng mạn rất riêng tư trong đô thị. |
Người Nga xưa tận hưởng những ngày ấm áp đẹp đẽ này bằng các lễ hội được tổ chức nối nhau suốt ba tháng, ở khắp các vùng quê. Những cung bậc thời tiết khác nhau nhưng lúc nào cũng gợi mở nguồn cảm hứng bất tận cho hội họa, âm nhạc và thi ca. Nhất là thời điểm “vàng” thực sự chỉ diễn ra trong vài ba tuần, với sự chuyển màu từ vàng thanh hao đến vàng rực - là độ chín hết mình của cây lá, vừa đằm thắm, vừa thiết tha, trong cảm nhận của bất kỳ ai có duyên gặp gỡ với mùa thu nước Nga.Khi ấy, cứ theo Vòng tròn Vàng, qua những thành phố cổ kính là Suzddan, Vladimir, Yaroslap, Cosroma, Sergeypasat… để được thấy những mảng màu nhiều sắc độ trên một tông vàng bao quanh những khu nhà thờ, những tu viện, với những tháp chuông óng ánh. Tất cả đều lộng lẫy hơn nhiều, với vẻ cổ tích và huyền thoại giữa những triền cỏ đã sang màu se se, những cụm dẻ gai nâu ấm, hay những cây phong bồng bềnh sắc đỏ, và những hàng bạch dương thân trắng có những chùm lá vàng hanh phiêu lãng… Từ lịch sử, với cách quy hoạch thành phố và lợi thế đất đai rộng lớn, các nhà quy hoạch và các kiến trúc sư Nga bao giờ cũng để ý đến điểm nhìn, tạo ra những khoảng trống trước bức tranh đại cảnh, cho ta tiếp cận dần dần theo chuyển động của trục giao thông - để giới thiệu một cách tổng quan đặc trưng một thành phố, một vùng dân cư. Bức tranh ấy luôn gắn với vẻ đẹp của bối cảnh thiên nhiên.
|
|
Theo thời gian, những công trình chính là nhà thờ, tu viện - rồi đến tổ hợp các kiến trúc hành chính, xã hội hôm nay - thường được đặt ở những vị trí đắc địa, trên đồi hay bên sông để tạo tư thế hoành tráng. Đi từ nhiều hướng đến, có thể thưởng ngoạn những đại cảnh của sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc cũ và mới, cùng với các công trình tượng đài ấn tượng, khắc họa thành biểu tượng của từng thành phố, trên nền chung quyến rũ của một sắc thu vàng.Ở những khu vực mới mở rộng, bao giờ cũng là những khoảng trống được quy hoạch có chủ ý từ đầu, dành cho cây xanh, thảm cỏ, bồn hoa, công viên quanh hồ và những dòng sông chảy qua thành phố, giữa những khu nhà chung cư và trung tâm đô thị. Tất cả đều làm mềm đi những mảng khối bê tông và kính mạnh mẽ hiện đại. Kiến trúc hôm nay sống động trong sự chuyển mùa của thời gian, và con người được trở về vớí tự nhiên, chính bởi những khoảng thiên nhiên lãng mạn rất riêng tư trong đô thị.
|
|
Mùa thu dẫn dụ bằng những khoảng rừng đang thay lá ngay cạnh nơi ta ở, trong những khu vườn dọc theo đại lộ, đường phố… Ở đấy, những chiếc lá phong vương trên bờ vai bức tượng đại thi hào Puskin trầm ngâm qua năm tháng thời gian, nhìn thế sự đi qua. Ở đấy, ngôi trường Đại học Lomonosov (là một trong bảy tòa tháp đặc trưng của thời kỳ Stalin ở Moskva) với những bờ cỏ dài vàng ươm chạy xuống tận chân đồi, để trẻ con mặc sức leo lên rồi trượt xuống trong mùi cỏ ấm, các cụ bà xách giỏ, cần mẫn tìm nấm thu dưới lớp lá khô ở những con đường viền cây… Đi theo những giàn cây leo đã chuyển sang màu sẫm, vào Nghĩa trang Danh nhân, mùa thu trải thảm vàng quanh những lối mòn, êm ái phủ lên từng mộ chí của các danh nhân là thi sĩ, nhạc sĩ, nhà bác học, đạo diễn điện ảnh, kiến trúc sư… đã để lại cho nước Nga bao nhiêu kỳ tích. Mùa thu đi qua còn trở lại, để lá hóa thân, ủ mình cho đất đai, nhưng hương lá vẫn còn lan tỏa trong không gian và cùng với cõi nhân sinh. Chợt nhận ra rằng, “mùa hè rớt” lung linh qua tán lá, dẫu là chiếc lá sắp rơi, thì vẫn đầy sức sống của vạn vật trong rờ rỡ sắc vàng. Ai đó đã ví mùa thu như vẻ đẹp của người đàn bà ở độ trung thì - nồng nàn, đằm thắm, độ lượng hơn… Khi mùa thu vàng đang qua, dường như ai cũng biết nâng niu, bao dung, tha thứ và yêu thương hơn.
|
|
Vào những ngày thu ấy, hãy đứng trên đồi Lenin, để nhận ra mùa của thiên nhiên vừa dịu dàng, vừa nhẫn nại bao trùm lên thành phố Moskva. Nghe đâu đây bản nhạc luân hồi của đời sống, để thấy mùa thu cũng là lúc con người được tận hưởng thành quả lao động của mùa hè. Và thiên nhiên của nước Nga gửi đến một thông điệp hoàn toàn khác: Hãy trân trọng những gì ta đang có, vì hạnh phúc vốn mong manh… mà những vần thơ của Olga Berggolts đủ nói lên tất cả:
Những đàn sếu bay qua sương mù và khói tỏa
Moskva lại đã thu rồi
Những khu vườn như lửa cháy, sáng ngời
Vòm lá sẫm, ánh vàng lên rực rỡ
Những tấm biển treo dọc theo đại lộ
Nhắc những ai dù đầy đủ lứa đôi
Nhắc cả những ai cô độc trên đời:
“Tránh đừng động vào cây mùa lá rụng”.Tự nhủ với lòng mình khi chỉ còn tuyết trắng, đâu đó vẫn vẹn nguyên những chùm quả thùy dương đỏ rực - là lửa của mùa thu góp lại gửi mùa đông…*
* Tác giả có sử dụng tư liệu của Lan Hương trong bài “Olga Berggolts và những bài thơ mùa thu”.BÀI: LÊ MINH
ẢNH: TƯ LIỆU
(Nguồn: Tạp chí Nhà đẹp)
0 Ý kiến độc giả: 
